Gastroskopi: Nedir, Nasıl Yapılır ve Neden Önemlidir?

Gastroskopi, üst sindirim sisteminin - özofagus (yemek borusu), mide ve duodenum (onikiparmak bağırsağının ilk kısmı) - detaylı bir şekilde incelenmesi için kullanılan endoskopik bir tıbbi prosedürdür. Üst sindirim sistemi hastalıklarının teşhisi ve bazı durumlarda tedavisi için uygulanan esas bir yöntemdir.

Uygulama Metodu

Gastroskopi prosedürü, özel bir esnek tüp olan endoskopun ağızdan yavaşça ilerletilerek mide ve bağırsakların iç yüzeylerinin doğrudan gözlemlenmesini sağlar. Endoskop, uç kısmında yer alan bir kamera ve ışık kaynağı ile bu organların iç yüzeyini net bir şekilde görüntüler, bu sayede doktorlar, mide ve bağırsakların iç yüzeylerindeki anormallikleri, ülserleri, iltihaplanmaları veya tümörleri tespit edebilir.

Gastroskopi sırasında doktorlar, gerektiğinde doku örnekleri (biyopsi) alabilir veya polipleri çıkarabilirler. Bu işlem, özellikle mide ağrısı, kronik mide ekşimesi, yutma güçlüğü, kanlı veya siyah dışkılama gibi üst sindirim sistemi rahatsızlıklarının teşhisinde kullanılır. Gastroskopi, genellikle lokal anestezi altında gerçekleştirilen kısa süreli bir işlemdir ve hastaların çoğu prosedürden kısa bir süre sonra normal aktivitelerine dönebilir. Gastroskopinin, üst sindirim sistemi hastalıklarının teşhisi ve yönetiminde hayati bir rolü vardır, erken teşhis ve tedavi için temel bir araçtır.

Kullanım Alanları

Gastroskopi, aşağıdaki durumların değerlendirilmesinde kritik bir rol oynar:

  • Mide ve üst karın ağrısı
  • Kronik mide ekşimesi
  • Yutma güçlüğü
  • Kanlı veya siyah dışkı
  • Mide veya özofagus iltihaplanması
  • Mide ülseri veya polipleri
  • Mide kanseri taraması

Gastroenteroloji uzmanı Prof. Dr. Yaşar Çolak, gastroskopinin, özellikle mide kanseri taramasında erken teşhisin önemini vurgular. Erken evrede tespit edilen hastalıkların tedavi başarısını artırdığına dikkat çeker.

Gastroskopiye Hazırlık

Gastroskopiye hazırlık süreci, prosedürün başarısı için kritik önem taşır ve genellikle şu adımları içerir:

  1. Açlık: Gastroskopi genellikle sabah saatlerinde yapılır ve hastaların prosedürden en az 6-8 saat öncesinden itibaren aç kalmaları gerekir. Bu, mide ve özofagusun temiz olmasını sağlar ve daha net görüntüler elde edilmesine yardımcı olur.
  2. Diyet Kısıtlamaları: Prosedürden birkaç gün önce, lifli gıdaların tüketimi azaltılabilir. Bazı durumlarda, hastaların berrak sıvılarla sınırlı bir diyet izlemeleri istenebilir.
  3. İlaçlar ve Takviyeler: Var olan tıbbi durumlar ve kullanılan ilaçlar doktora bildirilmelidir. Kan sulandırıcılar ve bazı takviyeler, prosedürden birkaç gün önce durdurulabilir. Bu, prosedür sırasında kanama riskini azaltmak içindir.
  4. Tıbbi Durumlar: Diyabet gibi kronik sağlık durumları olan hastalar, doktorlarıyla bu durumları nasıl yöneteceklerini önceden konuşmalıdır.

Gastroskopi Sonrası Süreç

Gastroskopi sonrasında hastalar genellikle aynı gün içinde normal aktivitelerine dönebilirler, ancak süreç genellikle şöyle işler:

  1. İyileşme Odası: Prosedür sonrası hastalar genellikle kısa bir süre için iyileşme odasında gözetim altında tutulur. Bu süreçte, anestezi etkilerinin geçmesi beklenir.
  2. Boğaz Rahatsızlığı: Lokal anestezi kullanıldığı durumlarda, hastalar prosedür sonrasında hafif bir boğaz rahatsızlığı hissedebilirler. Bu genellikle geçicidir ve birkaç saat içinde iyileşir.
  3. Yeme ve İçme: Hastalar genellikle prosedürden birkaç saat sonra yavaşça normal diyetlerine dönebilirler. Doktor, özel diyet talimatları verebilir.
  4. Sonuçların Değerlendirilmesi: Biyopsi yapıldıysa, sonuçlar birkaç gün içinde hazır olabilir. Doktor, bulguları ve gerekli tedavi adımlarını hasta ile görüşecektir.
  5. Aktivite Kısıtlamaları: Hastalar genellikle prosedür günü ağır fiziksel aktivitelerden kaçınmalıdır. Normal aktivitelere dönüş, genellikle hızlı ve sorunsuzdur.

13 Ara 2023 - 17:11 - Sağlık